Geçici Vergi 2026
takvimi ve hesaplama.

Geçici vergi, Türkiye'de kurumların ve gelir vergisi mükellefi serbest çalışanların yıllık kazancı üzerinden ödeyecekleri vergiyi yıl içinde dört dönem hâlinde "peşin" ödemelerinin adıdır. Hazine açısından yılın yarısına gelmeden vergi tahsil etmek anlamına gelir; KOBİ açısından ise üç ayda bir nakit akışını sarsan, görece az anlaşılan bir kalemdir. Bu rehberde 2026 sistemini sade bir dille açıklayacağız.

Geçici vergi nedir?

Adı üstünde — geçici. Yılın sonunda hesaplanacak olan kurumlar vergisinin (veya gelir vergisinin) dörtte birini, her üç ayda bir önceden ödersin. Yıl sonunda nihai vergi hesaplandığında, ödediğin dört geçici verginin toplamı mahsup edilir; eksik ödediysen farkı yatırırsın, fazla ödediysen iade alırsın.

Yani geçici vergi ek bir vergi değil, yıllık verginin yıl içinde parçalı tahsilatıdır. Ancak yıl içinde önemli bir nakit baskısı yaratır — bu yüzden KOBİ sahibinin takvimini ezberlemesi gerekir.

Kim öder, kim ödemez?

Geçici vergi mükellefleri büyük çoğunlukla şunlardır:

• Kurumlar vergisi mükellefleri — Anonim, limited, kooperatif, dernek iktisadi işletmesi vb. tüm tüzel kişiler.
• Gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olan serbest meslek erbabı — Mali müşavir, avukat, doktor, mimar, mühendis, freelance yazılımcı.
• Bilanço veya işletme hesabı esasına tabi ticari kazanç mükellefleri.

Basit usule tabi gelir vergisi mükellefleri ile zirai kazanç mükellefleri geçici vergi ödemez. Yeni kurulan şirketler ise faaliyete başladıkları geçici vergi döneminden itibaren mükellefiyete girer.

2026 oran ve dönem takvimi

2026 yılında kurumlar vergisi oranı %25 olarak uygulanmaktadır (bankacılık ve finansal kurumlar için %30). Geçici vergi de aynı oran üzerinden hesaplanır. Dört dönemin son tarihleri şu şekildedir:

Önemli detay: Geçici vergi kümülatif hesaplanır. Yani 2. dönemde Ocak–Haziran toplamı üzerinden vergi hesaplarsın, 1. dönemde ödediğini bundan düşersin. 3. dönemde Ocak–Eylül toplamı üzerinden hesaplar, ilk iki dönem ödemelerini düşersin. 4. dönemde tüm yıl üzerinden hesaplar, ilk üç dönem ödemelerini düşersin. Bu kümülasyon yıl içindeki dalgalanmaları yumuşatır.

Hesaplama yöntemi

Geçici vergi matrahını hesaplamak için yıllık kurumlar vergisi mantığını dönemsel olarak uygularsın:

1. Dönem kazancını bul. Hasılat eksi giderler eksi amortisman eksi finansman giderleri vb. Yani döneme ait ticari kâr.
2. Vergi mevzuatı düzeltmelerini yap. Kanunen kabul edilmeyen giderleri (KKEG) ekle, istisnaları çıkar, indirimleri (Ar-Ge, sponsorluk, ihracat indirimi vb.) uygula.
3. Kümülatif matrahı bul. Yıl başından döneme kadar.
4. %25 ile çarp. Kümülatif geçici vergi.
5. Daha önceki dönemlerde ödenen geçici vergiyi düş. Net ödenecek tutar bu kalır.

Mini örnek

Zarar mahsubu nedir, nasıl çalışır?

Bir dönemde zarar ettin diyelim. Geçici vergi yine de beyan edilir — sadece matrah olmadığı için ödeme çıkmaz, "zarar beyanı" yapılır. Önemli olan, bu zararın sonraki dönemlerde mahsup edilmesidir.

Türk Vergi Sistemi açısından zarar mahsubu için iki seviye vardır:

• Yıl içi (dönemsel) mahsup — 1. dönemde zarar ettiysen, 2. dönemde elde ettiğin kârdan bu zararı düşersin. Geçici vergi kümülatif olduğu için zaten bu otomatik gerçekleşir.
• Yıllar arası mahsup — Bir önceki 5 yılın zararları, içinde bulunulan yılın matrahından düşülebilir. Yani 2024'te zarar ettiysen 2025–2029 arasındaki kazançtan bu zararı mahsup edebilirsin.

Bu mekanizmanın anlamı şudur: dönem dönem zarar eden bir şirket — örneğin sezonluk bir tarım veya turizm işi — yıllık bazda vergi yükünü düzleyebilir. Yeter ki zarar yıllarında zarar beyanı verilmiş olsun. Beyan vermezsen mahsup hakkını kaybedersin.

Mali müşavirin rolü

Geçici vergi beyannamesi, KDV beyannamesi gibi mali müşavir imzası gerektirir (defter tutma sınırı üstündeki mükellefler için). Müşavirin yaptığı iş:

• Dönem sonu mizanı çıkarmak.
• KKEG ve istisnaları belirlemek.
• Amortisman ve karşılıkları işlemek.
• Geçici vergi matrahını hesaplamak ve beyannameyi GİB'e iletmek.
• Yıllık kurumlar vergisinde geçici vergileri mahsuplaşma.

KOBİ sahibinin yapması gereken: dönem sona ermeden 15 gün önce müşavirine ham veri ulaştırmak. Geç ulaşan defter — geç hesaplanan vergi — son anda öğrenilen tutar — nakit şoku zinciri Türkiye'deki birçok KOBİ'nin kronik problemidir.

Sık yapılan altı hata

1. Beyan etmemek. Zarar bile etse beyanname verilir. Vermemek hem 'beyanname vermeme cezası' hem zarar mahsubu hakkının kaybı demek.
2. Yıl içi geçici vergiyi yıllık vergi sanıp ödememek. Geçici vergi peşin ödemedir, yıllık beyanda mahsup edilir — atlanırsa gecikme zammı.
3. KKEG'leri eklemeyi unutmak. Trafik cezası, kira stopajının gider yazılması, lüks tüketim gibi kalemler kanunen kabul edilmez ve matraha eklenir. Atlanırsa eksik beyan riski.
4. Dönem amortismanını hesaplamamak. Bilanço esasındaki şirketler için amortisman, geçici vergiyi büyük ölçüde değiştirir. Yıl sonuna kadar bırakmak çok daha yüksek vergi demektir.
5. Yıllar arası zarar mahsubunu kullanmamak. 2021–2025 arasında zarar varsa 2026'da düşebilirsin — birçok KOBİ bunu fark etmez.
6. Geçici vergi ödendiği halde yıllık beyannamede mahsup etmemek. İade hakkın varsa muhasebenin doğru bilmesi gerekir; aksi takdirde geçici vergi devlette kalır, sen tekrar ödersin.

Projeksiyon: yıllık tahmin

Geçici verginin en büyük faydası, KOBİ sahibine yıllık vergi tablosunu erken göstermesidir. 1. dönem sonunda elinde 100.000 TL'lik bir ödeme çıktıysa, kabaca yıllık 400.000 TL kurumlar vergisi ödeyeceğini bilirsin (varsayım: çeyrekler eşit). Bu sayı, finansman planlaması için altın değerindedir.

Sahada yapılan tipik hata: 1. dönem ödeme çıkmadı (yıl başı yavaştı) diye yılı rahat sanmak. 2. dönem geldiğinde — kazancın patladığı bir Haziran — ödenecek tutar üç katına çıkabilir. Bu yüzden geçici vergiyi "her dönem yeni öğreneceğim" şeklinde değil, "yıl boyu güncellenen bir tahmin" olarak yaklaşmak gerekir.

Sıkça sorulan sorular

Yıl içinde işyerimi kapatırsam geçici vergi durur mu?

Faaliyeti terk ettiğin döneme kadar olan geçici vergiyi yine beyan edersin. Kapanıştan sonraki dönemlerde mükellefiyet ortadan kalkar.

Faaliyete yıl ortasında başladım, ilk dönemim hangisi?

Faaliyete başladığın geçici vergi döneminden itibaren beyan verirsin. Örneğin Mayıs'ta kuruldun: 2. dönem (Ocak–Haziran) için Ağustos'ta ilk beyanını verirsin — sadece Mayıs–Haziran arası kâr matraha girer.

Geçici vergiyi yıllık beyanda mahsup ettim ama yine fazla ödedim, ne olur?

Fazlalık iade alınabilir veya başka vergi borçlarına mahsup edilebilir. Yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde "fazla ödenen geçici vergi" satırı doldurulur ve sonrasında talep dilekçesi verilir.

Geçici vergi son ödeme günü tatile denk gelirse?

Bir sonraki iş gününe uzar. Yine de son güne bırakmamak en sağlıklısı — sistem yoğunluğu ve son dakika hesap hataları için tampon bırakın.

Geçici vergi ödemezsem ne olur?

Gecikme zammı (aylık) işler. Ayrıca yıllık beyanda mahsup hakkını kaybetmezsin — ama nakit baskısı bir kez biriktiğinde geri toparlanması zor olur.